Veel gestelde vragen

khf_3569headerpaarsAntwoorden op veel gesteld vragen:

Wat is een nalatenschap?

Een nalatenschap vormt het geheel van bezittingen, vorderingen en schulden van een overleden persoon. Het totale vermogen dat een overleden persoon nalaat, ofwel het geheel van goederen, bezittingen, schulden en verplichtingen vormt diens nalatenschap. Bekijk meer informatie over de afwikkeling van een nalatenschap.

Wat is erfrecht?

In Nederland kennen we het wettelijke erfrecht, deze wet regelt bij overlijden precies wie de erfgenamen zijn en voor welke delen zij erven. Dit wordt ook wel versterf-erfrecht genoemd.
U mag echter ook zelf bepalen wie uw erfgenamen zullen worden en voor welke delen zij erven. U moet dan bij een notaris een testament op laten maken en in dit testament mag u zelf uw erfgenamen aanwijzen of benoemen. Dit wordt testamentair erfrecht genoemd. In principe mag u zelf weten wie u tot erfgenaam wilt benoemen maar ondanks deze keuzevrijheid en ondanks het door u gemaakte testament kunnen er toch rechten ontstaan voor bepaalde personen!

Wie zijn de wettelijke erfgenamen?

Als u geen testament op laat maken, regelt bij overlijden de wet (versterferfrecht) precies wie uw erfgenamen zijn en voor welke delen zij erven. De wet kent vier groepen die achtereenvolgens erven uit de nalatenschap van de overledene:
1e groep: de echtgenoot van de overledene tezamen met diens kinderen.
2e groep: de ouders van de overledene tezamen met diens broers en zusters.
3e groep: de grootouders van de overledene.
4e groep: de overgrootouders van de overledene.

Hoe regel ik de erfenis als ik samenwoon?

Wanneer u ongehuwd of zonder geregistreerd partnerschap samenwoont, erft u volgens het versterferfrecht niet van elkaar. Als u wilt dat bij het overlijden alle bezittingen uw partner worden, laat u een testament maken.

Verblijvingsbeding: partner erft bezittingen
Een notaris kan in uw testament een verblijvingsbeding opnemen. Dat zorgt ervoor dat gemeenschappelijke bezittingen na overlijden van een partner automatisch van de andere partner worden. Veel samenwoners hebben in het verleden een verblijvingsbeding opgenomen in hun samenlevingscontract. Of in de akte die is getekend bij de aanschaf van de gezamenlijke woning.

Opeisen legitieme portie kinderen
De legitieme portie is de helft van de waarde van het erfdeel als er geen testament was geweest. Wilt u dat uw kinderen hun legitieme portie pas kunnen opeisen na overlijden van uw partner? Dan neemt de notaris dit op in uw testament. U moet dan met uw partner een samenlevingsovereenkomst hebben gesloten bij de notaris.

Hoe weet u wie de erfgenamen zijn?

Om een nalatenschap te kunnen behandelen is het nodig om vast te stellen wie de erfgenamen zijn. Een notaris geeft na onderzoek van de burgerlijke stand en raadpleging van het Centraal Testamenten Register een verklaring van erfrecht af. Hieruit blijkt wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap af te wikkelen.

Wie regelt de afwikkeling en de verdeling van de erfenis?

Bij het afwikkelen en het verdelen van een erfenis kunt u te maken krijgen met een notaris, een executeur of een bewindvoerder. Desgewenst kan een nalatenschapscoach u veel organisatie- en regelwerk uit handen nemen en daarbij het risico op conflicten tussen nabestaanden helpen voorkomen. Als er geen erfgenamen (bekend) zijn, kan de overheid de afwikkeling op zich nemen.

Wat is de rol van de executeur?

Als de overledene een testament had is daarin mogelijk een executeur aangewezen. Een deel van de afwikkeling van de nalatenschap moet dan door de executeur gebeuren.
Denk bijvoorbeeld aan:
1.    Het regelen van de begrafenis of crematie.
2.    Een boedelbeschrijving maken.
3.    Namens de erfgenamen aangifte voor de erfbelasting doen.
4.    Ervoor zorgen dat legaten worden afgegeven of uitbetaald.
5.    Aan het eind rekening en verantwoording afleggen aan de erfgenamen.
Een nalatenschapscoach kan een executeur begeleiden in veel organisatie- en regelwerk en daarbij het risico op conflicten tussen nabestaanden helpen voorkomen.

Wat moet ik doen als ik een erfenis krijg?

Als iemand sterft, laat hij bezittingen en misschien ook schulden na. U kunt als erfgenaam de erfenis accepteren of weigeren. Als u een erfenis ontvangt, betaalt u hier belasting over.

Erfenis accepteren of weigeren
U kunt een erfenis accepteren of weigeren. Het weigeren van een erfenis wordt ook verwerpen genoemd. Na het verwerpen bent u niet meer verantwoordelijk voor de erfenis. U ontvangt niets, maar u bent ook niet aansprakelijk voor schulden.

Een erfenis accepteren kan door deze zuiver of beneficiair te aanvaarden. Als u een erfenis zuiver aanvaardt, moet u ook de schulden van de erfenis betalen. Zelfs als die schulden bij elkaar meer bedragen dan de bezittingen. Gedeeltelijke aanvaarding is niet mogelijk.

Om te voorkomen dat u de schulden van de overledene moet betalen, kunt u een erfenis beneficiair aanvaarden. U aanvaardt de erfenis dan onder voorbehoud van wat er in de 'boedel' zit. Dat houdt in dat u de erfenis alleen accepteert als deze positief is. Op deze manier kunnen schuldeisers van de overledene nooit uw privévermogen aanspreken.

Keuze maken voor accepteren of weigeren
Na het overlijden kunnen schuldeisers 3 maanden lang de erfgenamen niet vragen om hun schulden te betalen. De erfgenaam kan dan ongestoord bepalen of deze de erfenis wil accepteren of niet.
Let op dat u binnen deze termijn geen handelingen van zuivere aanvaarding verricht. Dit gebeurt als u zich gedraagt alsof u de erfenis aanvaardt. Bijvoorbeeld door de inboedel of de woning van de overledene te verkopen. De wet gaat er dan vanuit dat u heeft gekozen voor zuivere aanvaarding. U kunt dan niet meer kiezen voor beneficiaire aanvaarding of verwerping.

Kiest u voor beneficiair aanvaarden of verwerpen? Dan moet u een verklaring afleggen bij de rechtbank. Twijfelt u over uw keuze, dan kunt u voor advies terecht bij een erfrechtdeskundige, zoals een notaris.

Mag ik alvast spullen uit het huis meenemen?

Als u, voordat er een beslissing is genomen over het aanvaarden van de nalatenschap, spullen uit een huis/nalatenschap meeneemt wordt dit gezien als een (zuivere) aanvaarding van de nalatenschap. Daarmee is in principe de keuze gemaakt en kunt u de nalatenschap niet meer beneficiair aanvaarden of verwerpen! U mag dus zomaar GEEN spullen meenemen.
Per 1 september 2016 is uw privévermogen weliswaar beter beschermd tegen een (onverwachte) schuld uit een erfenis. Dit volgt uit de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden. Per 1 september 2016 is pas sprake van zuivere aanvaarding als u goederen van de erfenis verkoopt. Of deze op een andere manier onttrekt aan eventuele schuldeisers. Ook is er een uitzondering voor gevallen waarin u na zuivere aanvaarding wordt geconfronteerd met een onverwachte schuld.
Toch blijft zorgvuldigheid geboden en dient u iedere handeling goed te documenteren!

Wanneer heb ik een verklaring van erfrecht nodig?

In een verklaring van erfrecht staat wie de erfgenamen zijn. Met deze verklaring kunnen de erfgenamen aantonen dat zij recht hebben op het banktegoed van de overledenen. De bank vertelt in welke gevallen een verklaring van erfrecht nodig is.

Verklaring van erfrecht door notaris
Een notaris maakt een verklaring van erfrecht op. Iedereen kan een notaris vragen om een verklaring van erfrecht af te geven.

Onderzoek notaris bij verklaring van erfrecht
Voordat de notaris een verklaring van erfrecht afgeeft, doet hij een aantal onderzoeken. Onder andere bij de burgerlijke stand en het Centraal Testamentenregister. Op die manier brengt de notaris alle erfgenamen en de wilsbeschikkingen van de overledene in kaart.
Zijn er veel erfgenamen of zijn de erfgenamen moeilijk te vinden? Dan kan het enkele weken of maanden duren voordat de notaris de verklaring van erfrecht kan afgeven.

Verklaring van erfrecht laten inschrijven bij kadaster
Bestaat uw erfenis uit een huis, stuk grond of boot? Dan is het verstandig een verklaring van erfrecht door de notaris in te laten schrijven bij het Kadaster. In het Kadaster staat namelijk de overledene als eigenaar van het goed vermeld. Na inschrijving van de verklaring van erfrecht, staat u als eigenaar geregistreerd in het Kadaster.  Dit is belangrijk voor bijvoorbeeld de WOZ aanslag, het energielabel en de levensverzekering.

Mijn vraag staat er niet bij, wie kan die beantwoorden?

Op de volgende websites vindt u informatie rondom overlijden en begraven
1. Vragen en antwoorden door de rijksoverheid over overlijden en erven
2.
Welke regels gelden er bij begraven en cremeren
3.
Wat kan ik regelen voor mijn eigen uitvaart 
4.
Wat kost een notaris

Heeft u meer vragen over het regelen en afwikkelen van een nalatenschap?
Neem dan gerust contact op dan zal ik alsnog uw vragen beantwoorden.
Ook bent u van harte welkom op mijn inloopspreekuur voor een vrijblijvend gesprek.